Navigation
DEVELOPMENT OF POLIO VACCINES
Bonnie A. Maybury Okonek and Linda Morganstein, Editor
Introducing the author
Bonnie A. Maybury Okonek is an American microbiologist and fiction writer.
Unit I
Warm up
Poliomyelitis or polio is an acute, viral, infectious disease that spreadsfrom person to person, primarily via the faecal-oral route. Polio is a very seriousdisease, which can lead to paralysis or even death. At one time, polio was one ofthe most dreaded childhood illnesses of the 20th century. The disease causedsevere illness in thousands of children each year before the vaccine wasintroduced in 1955. Thanks to the introduction and widespread use of the vaccine,the number of cases has decreased significantly. Franklin D. Roosevelt, the 32ndPresident of the United States, was a victim of polio. Read the following unit of thetext and note how FDR contacted polio:
📝 Odia Translation (ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)
ଲେଖକଙ୍କ ପରିଚୟ (Introducing the author)
ବୋନି ଏ. ମେବରୀ ଓକୋନେକ୍ ହେଉଛନ୍ତି ଜଣେ ଆମେରିକୀୟ ମାଇକ୍ରୋବାୟୋଲୋଜିଷ୍ଟ (ଅଣୁଜୀବ ବିଜ୍ଞାନୀ) ଏବଂ କାଳ୍ପନିକ କାହାଣୀ (fiction) ଲେଖକ।
ୟୁନିଟ୍ I
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି (Warm up)
ପୋଲିଓମାଇଲାଇଟିସ୍ କିମ୍ବା ପୋଲିଓ ହେଉଛି ଏକ ତୀବ୍ର, ଭୂତାଣୁଜନିତ (viral), ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ଯାହା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିରୁ ଅନ୍ୟ ଜଣକୁ ମୁଖ୍ୟତଃ ମଳ-ମୁଖ ମାର୍ଗ (faecal-oral route) ଦେଇ ବ୍ୟାପିଥାଏ। ପୋଲିଓ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମାରାତ୍ମକ ରୋଗ, ଯାହା ପକ୍ଷାଘାତ (paralysis) କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁର କାରଣ ମଧ୍ୟ ହୋଇପାରେ। ଗୋଟିଏ ସମୟରେ, ପୋଲିଓ ୨୦ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ସବୁଠାରୁ ଭୟାନକ ପିଲାଦିନର ରୋଗଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ ଥିଲା। ୧୯୫୫ ମସିହାରେ ଟିକା (vaccine) ଆସିବା ପୂର୍ବରୁ ଏହି ରୋଗ ପ୍ରତିବର୍ଷ ହଜାର ହଜାର ପିଲାଙ୍କୁ ଗୁରୁତର ଭାବରେ ଅସୁସ୍ଥ କରୁଥିଲା। ଟିକାର ପ୍ରଚଳନ ଏବଂ ଏହାର ବ୍ୟାପକ ବ୍ୟବହାର ଯୋଗୁଁ, ଏହି ରୋଗୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣରେ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ୩୨ତମ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଫ୍ରାଙ୍କଲିନ୍ ଡି. ରୁଜଭେଲ୍ଟ ପୋଲିଓର ଶିକାର ହୋଇଥିଲେ।
ପାଠ୍ୟର ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅଂଶକୁ ପଢ଼ନ୍ତୁ ଏବଂ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ ଯେ ଏଫ.ଡି.ଆର (FDR - ଫ୍ରାଙ୍କଲିନ୍ ଡି. ରୁଜଭେଲ୍ଟ) କିପରି ପୋଲିଓରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥିଲେ:
📚 Difficult Word Meanings (କଠିନ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ)
| English Word/Phrase | Odia Meaning | Context / Explanation |
|---|---|---|
| Microbiologist | ଅଣୁଜୀବ ବିଜ୍ଞାନୀ | A scientist who studies microscopic life forms like bacteria and viruses. |
| Acute | ତୀବ୍ର / ହଠାତ୍ ଆରମ୍ଭ ହେଉଥିବା | A disease that is severe and comes on quickly. |
| Viral | ଭୂତାଣୁଜନିତ | Caused by a virus. |
| Infectious | ସଂକ୍ରାମକ / ଡିଆଁ ରୋଗ | A disease that can spread rapidly from person to person. |
| Faecal-oral route | ମଳ-ମୁଖ ମାର୍ଗ | A route of transmission of a disease, when pathogens in fecal particles pass from one person to the mouth of another (usually through contaminated food/water). |
| Paralysis | ପକ୍ଷାଘାତ / ଅକର୍ମଣ୍ୟ ହୋଇଯିବା | The loss of the ability to move (and sometimes to feel anything) in part or most of the body. |
| Dreaded | ଭୟାନକ / ଆତଙ୍କିତ କରୁଥିବା | Regarded with great fear or apprehension. |
| Widespread | ବ୍ୟାପକ | Found or distributed over a large area or number of people. |
| Significantly | ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣରେ | In a sufficiently great or important way. |
| Victim | ଶିକାର / ପୀଡ଼ିତ | A person harmed, injured, or killed as a result of a disease. |
The Text
In 1921, outbreaks of poliomyelitis plagued America. That summer, a youngpolitician named Franklin Delano Roosevelt was vacationing with his family at theirCampobello estate. After an exhausting day fighting a local forest fire, taking acold swim for relief, and then lounging in his wet swimsuit at home, he went to bedfeeling as though he had contracted a cold. In a few days Roosevelt found out hehad polio.
As it did with Roosevelt, polio can strike quickly. The virus enters the bodyby nose or mouth and travels to the intestines, where it incubates. A few days later,most patients are either asymptomatic or they experience flu-like symptoms, suchas headache, nausea, vomiting, and fever. Whether they are symptomatic or not,people at this stage can pass the disease on to others. Polio can be spreadthrough contact with infected feces or through infected droplets traveling throughthe air, in food, or in
water. The virus next enters the bloodstream, and the patient makes antibodies against it. In most cases, this stops the progression of the virus; lifelong immunity against the disease is acquired. 10% of infected people develop symptoms and 1% develop the paralytic form of polio.
Roosevelt was one of the unlucky ones. His legs were left permanently paralyzed. In cases such as his, the virus reaches the brain and spinal cord where it multiplies and destroys the nerve tissue. At this point the disease becomes spinal or bulbar (involving the last four or five cranial nerves), depending on which nerves are affected. Both forms are characterized by muscle pain, stiff neck and back, and possible paralysis. The spinal form affects the limbs. The bulbar form affects the lungs so that patients cannot breathe. After a severe attack of polio in its paralytic form, there is no treatment for the disease itself, although symptoms such as muscular paralysis can be helped with physical therapy. How much a person will recover varies from individual to individual.
📝 Odia Translation (ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)
ମୂଳ ପାଠ (The Text)
୧୯୨୧ ମସିହାରେ ଆମେରିକାରେ ପୋଲିଓମାଇଲାଇଟିସ୍ ରୋଗର ବ୍ୟାପକ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ (outbreaks) ଦେଖାଦେଇଥିଲା। ସେହି ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ ଫ୍ରାଙ୍କଲିନ୍ ଡେଲାନୋ ରୁଜଭେଲ୍ଟ ନାମକ ଜଣେ ଯୁବ ରାଜନେତା ତାଙ୍କ ପରିବାର ସହିତ ସେମାନଙ୍କ କାମ୍ପୋବେଲୋ ଇଷ୍ଟେଟ୍ରେ ଛୁଟି କଟାଉଥିଲେ। ସ୍ଥାନୀୟ ଏକ ଜଙ୍ଗଲ ନିଆଁକୁ ଲିଭାଇବା ପାଇଁ ଏକ କ୍ଳାନ୍ତିକର (exhausting) ଦିନ ବିତାଇବା ପରେ, ଆରାମ ପାଇଁ ଥଣ୍ଡା ପାଣିରେ ପହଁରିବା ଏବଂ ତା'ପରେ ଘରେ ନିଜର ଓଦା ସ୍ୱିମସୁଟ୍ (ପହଁରିବା ପୋଷାକ) ପିନ୍ଧି ଆରାମରେ ବସିବା (lounging) ପରେ, ସେ ତାଙ୍କୁ ଥଣ୍ଡା ହୋଇଯାଇଛି ବୋଲି ଅନୁଭବ କରି ଶୋଇବାକୁ ଗଲେ। କିଛି ଦିନ ପରେ ରୁଜଭେଲ୍ଟ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲେ ଯେ ତାଙ୍କୁ ପୋଲିଓ ହୋଇଛି।
ରୁଜଭେଲ୍ଟଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯେପରି ହେଲା, ପୋଲିଓ ସେହିପରି ହଠାତ୍ ଆକ୍ରମଣ (strike quickly) କରିପାରେ। ଭୂତାଣୁଟି ନାକ କିମ୍ବା ପାଟି ଦେଇ ଶରୀରରେ ପ୍ରବେଶ କରେ ଏବଂ ଅନ୍ତନଳୀକୁ (intestines) ଯାଏ, ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ବଂଶବୃଦ୍ଧି ବା ବିକଶିତ (incubates) ହୁଏ। କିଛି ଦିନ ପରେ, ଅଧିକାଂଶ ରୋଗୀଙ୍କଠାରେ କୌଣସି ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ (asymptomatic) କିମ୍ବା ସେମାନେ ମୁଣ୍ଡବିନ୍ଧା, ବାନ୍ତି ଲାଗିବା (nausea), ବାନ୍ତି ହେବା ଏବଂ ଜ୍ୱର ଭଳି ଫ୍ଲୁ-ସଦୃଶ ଲକ୍ଷଣ ଅନୁଭବ କରନ୍ତି। ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଉ କିମ୍ବା ନଦେଖାଯାଉ, ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ଲୋକମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଏହି ରୋଗ ବ୍ୟାପିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରନ୍ତି। ସଂକ୍ରମିତ ମଳ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିବା ଦ୍ୱାରା କିମ୍ବା ବାୟୁ, ଖାଦ୍ୟ କିମ୍ବା ଜଳ ମାଧ୍ୟମରେ ଯାତ୍ରା କରୁଥିବା ସଂକ୍ରମିତ ଜଳକଣା (droplets) ମାଧ୍ୟମରେ ପୋଲିଓ ବ୍ୟାପିପାରେ। ଭୂତାଣୁଟି ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ରକ୍ତପ୍ରବାହରେ (bloodstream) ପ୍ରବେଶ କରେ ଏବଂ ରୋଗୀ ଶରୀରରେ ଏହା ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଣ୍ଟିବଡି (antibodies) ତିଆରି କରେ। ଅଧିକାଂଶ କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଏହା ଭୂତାଣୁର ଅଗ୍ରଗତିକୁ ଅଟକାଇ ଦିଏ; ଏବଂ ରୋଗ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆଜୀବନ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି (immunity) ହାସଲ ହୋଇଯାଏ। ସଂକ୍ରମିତ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ୧୦% ଲୋକଙ୍କଠାରେ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ୧% ଲୋକଙ୍କଠାରେ ପୋଲିଓର ପକ୍ଷାଘାତ (paralytic) ରୂପ ଦେଖାଯାଏ।
ରୁଜଭେଲ୍ଟ ସେହି ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଥିଲେ (ଅର୍ଥାତ୍ ସେହି ୧% ଭିତରେ ଥିଲେ)। ତାଙ୍କ ଗୋଡ଼ ଆଜୀବନ ପକ୍ଷାଘାତର ଶିକାର ହୋଇଗଲା। ତାଙ୍କ ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ, ଭୂତାଣୁ ମସ୍ତିଷ୍କ ଏବଂ ମେରୁଦଣ୍ଡରେ (spinal cord) ପହଞ୍ଚିଥାଏ ଯେଉଁଠାରେ ଏହା ଗୁଣିତ ହୁଏ ଏବଂ ସ୍ନାୟୁ ତନ୍ତୁକୁ (nerve tissue) ନଷ୍ଟ କରିଦିଏ। ଏହି ସମୟରେ ରୋଗଟି କେଉଁ ସ୍ନାୟୁକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି ତାହା ଉପରେ ନିର୍ଭର କରି ସ୍ପାଇନାଲ୍ କିମ୍ବା ବଲବାର୍ (bulbar - ଯେଉଁଥିରେ ଶେଷ ଚାରି କିମ୍ବା ପାଞ୍ଚଟି କ୍ରାନିଆଲ୍ ସ୍ନାୟୁ ଜଡିତ ଥାଏ) ହୋଇଯାଏ। ଉଭୟ ରୂପରେ ମାଂସପେଶୀରେ ଯନ୍ତ୍ରଣା, ବେକ ଓ ପିଠି ଟାଣ ହୋଇଯିବା (stiff neck and back) ଏବଂ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ପକ୍ଷାଘାତ ଦେଖାଯାଏ। ସ୍ପାଇନାଲ୍ ରୂପଟି ହାତଗୋଡ଼କୁ (limbs) ପ୍ରଭାବିତ କରେ। ବଲବାର୍ ରୂପଟି ଫୁସଫୁସକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ଯାହା ଫଳରେ ରୋଗୀମାନେ ନିଶ୍ୱାସ ନେଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ପୋଲିଓର ପକ୍ଷାଘାତ ରୂପରେ ଗୁରୁତର ଆକ୍ରମଣ ପରେ ରୋଗ ପାଇଁ ନିଜସ୍ୱ କୌଣସି ଚିକିତ୍ସା ନଥାଏ, ଯଦିଓ ମାଂସପେଶୀ ପକ୍ଷାଘାତ ଭଳି ଲକ୍ଷଣଗୁଡ଼ିକୁ ଫିଜିକାଲ୍ ଥେରାପି (physical therapy) ମାଧ୍ୟମରେ ସାହାଯ୍ୟ କରାଯାଇପାରିବ। ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି କେତେ ପରିମାଣରେ ସୁସ୍ଥ ହେବେ ତାହା ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଠାରୁ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ।
📚 Comprehensive Difficult Word Meanings (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଠିନ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ)
| English Word/Phrase | Odia Meaning | Context / Explanation |
|---|---|---|
| Outbreaks | ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ / ବ୍ୟାପିବା | Sudden occurrences of a disease in a community. |
| Plagued | ହଇରାଣ କରିଥିଲା | Caused continual trouble or distress to (like an epidemic). |
| Exhausting | କ୍ଳାନ୍ତିକର | Making one feel very tired; very tiring. |
| Lounging | ଆରାମରେ ବସିବା ବା ଶୋଇବା | Lying, sitting, or standing in a relaxed or lazy way. |
| Incubates | ବଂଶବୃଦ୍ଧି କରିବା | The time a virus takes to develop and multiply inside the body before symptoms appear. |
| Asymptomatic | ଲକ୍ଷଣବିହୀନ | Producing or showing no symptoms of the disease. |
| Nausea | ବାନ୍ତି ଲାଗିବା (ଓକାଳି) | A feeling of sickness with an inclination to vomit. |
| Antibodies | ଆଣ୍ଟିବଡି / ପ୍ରତିରୋଧକ କଣିକା | Blood proteins produced in response to and counteracting a specific antigen/virus. |
| Immunity | ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି | The ability of an organism to resist a particular infection or toxin. |
| Spinal cord | ମେରୁଦଣ୍ଡ (ସୁଷୁମ୍ନା କାଣ୍ଡ) | The cylindrical bundle of nerve fibers enclosed in the spine. |
| Bulbar | ବଲବାର୍ (ମସ୍ତିଷ୍କର ଅଂଶ) | Relating to the medulla oblongata (part of the brainstem that controls breathing). |
| Cranial nerves | କ୍ରାନିଆଲ୍ ସ୍ନାୟୁ (ମସ୍ତିଷ୍କ ସ୍ନାୟୁ) | Nerves that emerge directly from the brain. |
| Limbs | ହାତଗୋଡ଼ | Arms or legs. |
Unit II
Warm up
Do you know that children are the most vulnerable to polio? Read the following unit of the text below and note what steps FDR took to eradicate polio:
The Text
Roosevelt was determined not to let this major illness get the best of him. He not only continued his illustrious political career, resulting in his well-documented and long term Presidency of the United States, but he went on to spearhead the fight against polio, increasing public awareness of the deadly disease and promoting research. Although polio never devastated large numbers of the population like the plague or influenza, it was a frightening, highly contagious disease that attacked both the poor and rich and arose in terrifying outbreaks which seemed impossible to stop in spite of advances in medicine.
Through the first half of this century, basic hygiene methods and knowledge had advanced tremendously. For the first time in civilization, people came to expect good health instead of merely hoping for it. But, polio still attacked, and children were the most vulnerable. Many can remember seeing, in the early 1950s, heartbreaking posters of children on crutches or in iron lungs, the cumbersome mechanical aids which helped those whose lungs were paralyzed to breathe. Lacking a vaccine, parents
throughout the country panicked, keeping their children from schools and other public facilities. Why couldn‘t a vaccine be found?
📝 Odia Translation (ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)
ୟୁନିଟ୍ II
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି (Warm up)
ଆପଣ ଜାଣନ୍ତି କି ପିଲାମାନେ ପୋଲିଓ ପ୍ରତି ସର୍ବାଧିକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ (ବା ସହଜରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବାର ବିପଦ ଥାଏ)? ନିମ୍ନଲିଖିତ ପାଠ୍ୟାଂଶକୁ ପଢ଼ନ୍ତୁ ଏବଂ ପୋଲିଓ ନିରାକରଣ (ବା ମୂଳୋତ୍ପାଟନ) ପାଇଁ ଏଫ.ଡି.ଆର (FDR) କେଉଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲେ ତାହା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ:
ମୂଳ ପାଠ (The Text)
ରୁଜଭେଲ୍ଟ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲେ ଯେ ସେ ଏହି ଭୟଙ୍କର ରୋଗକୁ ତାଙ୍କ ଉପରେ ହାବି ହେବାକୁ (ବା ତାଙ୍କୁ ହରାଇବାକୁ) ଦେବେ ନାହିଁ। ସେ କେବଳ ତାଙ୍କର ଗୌରବମୟ ରାଜନୈତିକ ଜୀବନ ଜାରି ରଖିନଥିଲେ, ଯାହାର ପରିଣାମ ସ୍ୱରୂପ ସେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାର ସୁବିଦିତ ତଥା ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ହୋଇପାରିଥିଲେ, ବରଂ ସେ ପୋଲିଓ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଲଢ଼େଇର ନେତୃତ୍ୱ (spearhead) ନେଇଥିଲେ, ଏହି ମାରାତ୍ମକ ରୋଗ ବିଷୟରେ ଜନସଚେତନତା ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲେ ଏବଂ ଗବେଷଣାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଥିଲେ। ଯଦିଓ ପୋଲିଓ ପ୍ଲେଗ୍ କିମ୍ବା ଇନ୍ଫ୍ଲୁଏଞ୍ଜା ପରି ବିପୁଳ ସଂଖ୍ୟକ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ କେବେ ବିଧ୍ୱଂସ କରିନଥିଲା, ତଥାପି ଏହା ଏକ ଭୟଙ୍କର ତଥା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସଂକ୍ରାମକ ରୋଗ ଥିଲା ଯାହା ଉଭୟ ଗରିବ ଏବଂ ଧନୀଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲା ଏବଂ ଭୟଙ୍କର ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ରୂପେ ଦେଖାଦେଉଥିଲା ଯାହା ଚିକିତ୍ସା ବିଜ୍ଞାନର ଉନ୍ନତି ସତ୍ତ୍ୱେ ଅଟକାଇବା ଅସମ୍ଭବ ମନେହେଉଥିଲା।
ଏହି (୨୦ଶ) ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧ ସୁଦ୍ଧା, ପ୍ରାଥମିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରକ୍ଷା ପଦ୍ଧତି (hygiene methods) ଏବଂ ଜ୍ଞାନରେ ବ୍ୟାପକ ଉନ୍ନତି ଆସିଥିଲା। ସଭ୍ୟତାର ଇତିହାସରେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ, ଲୋକମାନେ କେବଳ ଉତ୍ତମ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟର ଆଶା କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ଏହାକୁ ଏକ ଅଧିକାର ଭାବରେ ଆଶା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। କିନ୍ତୁ, ପୋଲିଓ ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ଆକ୍ରମଣ କରୁଥିଲା, ଏବଂ ପିଲାମାନେ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ବିପଦଗ୍ରସ୍ତ (vulnerable) ଥିଲେ। ଅନେକଙ୍କର ମନେଥିବ ଯେ ୧୯୫୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ସେମାନେ ଆଶାବାଡ଼ି (crutches) ଧରିଥିବା କିମ୍ବା ଆଇରନ୍ ଲଙ୍ଗ୍ସ (ଲୁହା ଫୁସଫୁସ - ଏକ ବୃହତ୍ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଉପକରଣ) ଭିତରେ ଥିବା ପିଲାମାନଙ୍କର ହୃଦୟ ବିଦାରକ ପୋଷ୍ଟର ଦେଖିଥିଲେ। ଏହି ଓଜନିଆ ଏବଂ ଅସୁବିଧାଜନକ ଯାନ୍ତ୍ରିକ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ ସେହିମାନଙ୍କୁ ନିଶ୍ୱାସ ନେବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଥିଲା ଯେଉଁମାନଙ୍କର ଫୁସଫୁସ ପକ୍ଷାଘାତର ଶିକାର ହୋଇଥିଲା। କୌଣସି ଟିକା (vaccine) ନଥିବାରୁ, ସାରା ଦେଶରେ ପିତାମାତାମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇପଡିଥିଲେ (panicked), ଏବଂ ନିଜ ପିଲାମାନଙ୍କୁ ବିଦ୍ୟାଳୟ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାଧାରଣ ସ୍ଥାନରୁ ଦୂରେଇ ରଖୁଥିଲେ। ଗୋଟିଏ ଟିକା କାହିଁକି ବାହାର କରାଯାଇପାରୁନଥିଲା?
📚 Comprehensive Difficult Word Meanings (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଠିନ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ)
| English Word/Phrase | Odia Meaning | Context / Explanation |
|---|---|---|
| Vulnerable | ସମ୍ବେଦନଶୀଳ / ବିପଦଗ୍ରସ୍ତ | Easily exposed to being attacked or harmed, either physically or emotionally. |
| Eradicate | ମୂଳୋତ୍ପାଟନ କରିବା | Destroy completely; put an end to. |
| Get the best of him | ତାଙ୍କ ଉପରେ ହାବି ହେବା | To defeat someone or make them give up. |
| Illustrious | ଗୌରବମୟ / ପ୍ରସିଦ୍ଧ | Well known, respected, and admired for past achievements. |
| Spearhead | ନେତୃତ୍ୱ ନେବା | To act as the leader of an attack, movement, or campaign. |
| Devastated | ବିଧ୍ୱଂସ କରିଥିଲା | Destroyed or ruined in large numbers. |
| Contagious | ସଂକ୍ରାମକ | Spread from one person or organism to another by direct or indirect contact. |
| Hygiene methods | ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟରକ୍ଷା ପଦ୍ଧତି | Practices associated with ensuring good health and cleanliness. |
| Tremendously | ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ | To a very great extent. |
| Heartbreaking | ହୃଦୟ ବିଦାରକ | Causing overwhelming distress; very sad. |
| Crutches | ଆଶାବାଡ଼ି | A long stick with a crosspiece at the top, used as a support under the armpit by a lame person. |
| Iron lungs | ଆଇରନ୍ ଲଙ୍ଗ୍ସ | A rigid case fitted over a patient's body to provide artificial respiration. |
| Cumbersome | ଓଜନିଆ ଓ ଅସୁବିଧାଜନକ | Large or heavy and therefore difficult to carry or use. |
| Panicked | ଭୟଭୀତ ହୋଇପଡିଥିଲେ | Felt a sudden overpowering fright. |
Unit III
Warm up
Some baffling observations were made by the researchers in the early 1900s in their attempt to find out a vaccine for polio. Read the following unit of the text and note what sanitation has to do with the attack of polio:
The Text
Vaccine developments for polio had begun in the early 1900s. However, early attempts failed, partly because researchers did not know there was more than one virus. We now know that polio is caused by three strains of quite stable viruses that are a part of the enterovirus family, which have RNA as their genetic material. These
viruses can remain infectious for long periods of time in water and foods. To be effective, a vaccine has to confer immunity against all three strains.
Ironically, before the 1900s, immunity was acquired primarily during infancy because sanitation conditions were poor and efforts at sewage and water treatments were primitive. Babies were frequently exposed to polioviruses. These infants did not contract the disease because their mothers‘ antibodies were passed on to them through breast-feeding. The babies then developed their own antibodies to the virus.
Paradoxically, when sanitation improved, infants were no longer exposed at an age when they were protected, so they did not develop antibodies to the viruses. Consequently, when they were exposed to the virus in later childhood and adulthood, they were at risk to contract polio.
This understanding about the nature of polio grew through painstaking research over the first half of the twentieth century, much of it funded by the March of Dimes, a grassroots organization founded with the help of President Roosevelt. The organization decided to enlist the services of a respected researcher who was certain he could find a safe vaccination.
📝 Odia Translation (ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)
ୟୁନିଟ୍ III
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି (Warm up)
୧୯୦୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ପୋଲିଓ ପାଇଁ ଟିକା ଖୋଜିବା ପ୍ରୟାସରେ ଗବେଷକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କିଛି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ (baffling) ତଥ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରାଯାଇଥିଲା। ପାଠ୍ୟର ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅଂଶକୁ ପଢ଼ନ୍ତୁ ଏବଂ ପୋଲିଓ ଆକ୍ରମଣ ସହିତ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାର (sanitation) କି ସମ୍ପର୍କ ଅଛି ତାହା ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ:
ମୂଳ ପାଠ (The Text)
ପୋଲିଓ ପାଇଁ ଟିକା ପ୍ରସ୍ତୁତିର ବିକାଶ ୧୯୦୦ ଦଶକର ପ୍ରାରମ୍ଭରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ତଥାପି, ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରୟାସ ବିଫଳ ହୋଇଥିଲା, ଆଂଶିକ ଭାବରେ କାରଣ ଗବେଷକମାନେ ଜାଣି ନଥିଲେ ଯେ ଏକାଧିକ ଭୂତାଣୁ ରହିଛି। ଆମେ ଏବେ ଜାଣୁ ଯେ ପୋଲିଓ 'ଏଣ୍ଟେରୋଭାଇରସ୍' (enterovirus) ପରିବାରର ତିନୋଟି ଅତ୍ୟନ୍ତ ସ୍ଥିର ଭୂତାଣୁ ପ୍ରଜାତି (strains) ଦ୍ୱାରା ହୋଇଥାଏ, ଯାହାର ଜେନେଟିକ୍ ସାମଗ୍ରୀ ଭାବରେ ଆର.ଏନ.ଏ (RNA) ରହିଥାଏ। ଏହି ଭୂତାଣୁଗୁଡ଼ିକ ଜଳ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ସଂକ୍ରାମକ ହୋଇ ରହିପାରନ୍ତି। ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହେବାକୁ ହେଲେ, ଏକ ଟିକାକୁ ଏହି ତିନୋଟି ଯାକ ପ୍ରଜାତି ବିରୁଦ୍ଧରେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି (immunity) ପ୍ରଦାନ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ।
ବିଡ଼ମ୍ବନାର ବିଷୟ (Ironically), ୧୯୦୦ ଦଶକ ପୂର୍ବରୁ, ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ମୁଖ୍ୟତଃ ଶୈଶବ ଅବସ୍ଥାରେ ହିଁ ମିଳିଯାଉଥିଲା କାରଣ ସେତେବେଳେ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା (sanitation) ଖରାପ ଥିଲା ଏବଂ ନର୍ଦ୍ଦମା ତଥା ଜଳ ବିଶୋଧନ ପ୍ରୟାସ ଅତି ପ୍ରାଚୀନ କିମ୍ବା ନିମ୍ନ ମାନର ଥିଲା। ଛୋଟ ପିଲାମାନେ ବାରମ୍ବାର ପୋଲିଓ ଭୂତାଣୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସୁଥିଲେ। ଏହି ଶିଶୁମାନେ ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଉନଥିଲେ କାରଣ ସ୍ତନ୍ୟପାନ (breast-feeding) ମାଧ୍ୟମରେ ସେମାନଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ମାଆର ଆଣ୍ଟିବଡି ମିଳିଯାଉଥିଲା। ତା'ପରେ ସେହି ପିଲାମାନେ ଭୂତାଣୁ ବିରୁଦ୍ଧରେ ନିଜର ଆଣ୍ଟିବଡି ବିକଶିତ କରିନେଉଥିଲେ।
ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବରେ (Paradoxically), ଯେତେବେଳେ ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ଉନ୍ନତି ଆସିଲା, ଶିଶୁମାନେ ଆଉ ସେହି ବୟସରେ ଭୂତାଣୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ ନାହିଁ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ (ମାଆର କ୍ଷୀର ଯୋଗୁଁ) ସୁରକ୍ଷିତ ଥିଲେ, ତେଣୁ ସେମାନେ ଭୂତାଣୁ ବିରୁଦ୍ଧରେ ନିଜସ୍ୱ ଆଣ୍ଟିବଡି ବିକଶିତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ। ଫଳସ୍ୱରୂପ, ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ବାଲ୍ୟକାଳ କିମ୍ବା ବୟସ୍କ ଅବସ୍ଥାରେ ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ଭୂତାଣୁ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କର ପୋଲିଓରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବାର ବହୁତ ଆଶଙ୍କା ରହିଥିଲା।
ବିଂଶ ଶତାବ୍ଦୀର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ କଠୋର ଗବେଷଣା (painstaking research) ମାଧ୍ୟମରେ ପୋଲିଓର ପ୍ରକୃତି ବିଷୟରେ ଏହି ବୁଝାମଣା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା, ଯାହାର ଅଧିକାଂଶ ଅର୍ଥ ଯୋଗାଣ 'ମାର୍ଚ୍ଚ ଅଫ୍ ଡାଇମ୍ସ' (March of Dimes) ଦ୍ୱାରା କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହାକି ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରୁଜଭେଲ୍ଟଙ୍କ ସାହାଯ୍ୟରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଏକ ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର ସଂଗଠନ ଥିଲା। ଏହି ସଂଗଠନ ଜଣେ ସମ୍ମାନିତ ଗବେଷକଙ୍କ ସେବା (enlist) ନେବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଥିଲା, ଯିଏ ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚିତ ଥିଲେ ଯେ ସେ ଏକ ନିରାପଦ ଟିକା ବାହାର କରିପାରିବେ।
📚 Comprehensive Difficult Word Meanings (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଠିନ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ)
| English Word/Phrase | Odia Meaning | Context / Explanation |
|---|---|---|
| Baffling | ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ / ବିଭ୍ରାନ୍ତିକର | Impossible to understand; perplexing or confusing. |
| Strains | ପ୍ରଜାତି / ପ୍ରକାର | Different variants or specific forms of a virus. |
| Confer | ପ୍ରଦାନ କରିବା | To grant or bestow (here, giving immunity). |
| Ironically | ବିଡ଼ମ୍ବନାର ବିଷୟ | Happening in the opposite way to what is expected. |
| Infancy | ଶୈଶବ / ପିଲାଦିନ | The state or period of early childhood or babyhood. |
| Sanitation | ପରିମଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା | Conditions relating to public health, like clean water and sewage disposal. |
| Primitive | ପ୍ରାଚୀନ / ଅବିକଶିତ | Very basic, poorly developed, or old-fashioned. |
| Paradoxically | ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବରେ | In a seemingly absurd or self-contradictory way (improving health systems caused more disease). |
| Contract the disease | ରୋଗରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେବା | To catch or develop a disease or illness. |
| Painstaking | କଠୋର / ଅକ୍ଳାନ୍ତ | Done with or employing great care and thoroughness. |
| Grassroots | ତୃଣମୂଳ ସ୍ତରର | Ordinary people forming the basic level of an organization, not the elite leaders. |
| Enlist | ନିଯୁକ୍ତ କରିବା / ସେବା ନେବା | To engage a person or their help in a cause. |
Unit IV
Warm up
Dr. Jonas Salk was the pioneer in developing a vaccine for polio. Read the following unit of the text and note the contributions of scientist for the development of vaccine polio:
The Text
Dr. Jonas Salk had begun his medical research career studying immunology. In 1947, while at the University of Pittsburgh, he began his research on poliovirus. His research was greatly helped in 1949, when a method of growing poliovirus in cell culture, instead of having to use primarily monkeys for research, was discovered. Salk needed to find a way to process the viruses so that they were less infectious, before using them in a vaccine. In 1952, Salk was the first to develop a successful vaccine using a mixture of the three types of virus, grown in monkey kidney cultures. He developed a process using formalin, a chemical that inactivated the whole virus.
What followed was massive testing of the vaccine in clinical trials in the United States and parts of Canada, begun in 1954. The scope of the trials was unprecedented in medical history. The results were dramatic. Cases of polio fell spectacularly in the vaccinated test groups. In 1955, the government quickly granted permission for the vaccine to be distributed to the children of our country. But, there was a problem with the original Salk vaccine. The vaccine actually induced 260 cases of poliomyelitis, including 10 deaths. The problem was traced to incomplete inactivation of some virus particles, which was soon corrected. Since then the vaccine has been highly effective, with a 70 - 90% protection rate.
In 1957, in an effort to improve upon the killed Salk vaccine, Albert Bruce Sabin began testing a live, oral form of vaccine in which the infectious part of the virus was inactivated (attenuated). This vaccine became available for use in 1963. The Salk vaccine is given in two intramuscular injections spaced one month apart and requires boosters every 5 years. Because of the way it is inactivated, the vaccine is safe for those with compromised (weakened) immune systems. The Sabin oral
vaccine is given in three doses in the first two years of life, and a booster is given when the child starts school. Further boosters are not given unless the patient is exposed to polio or will be traveling to an endemic region. The advantages of a live, oral vaccine are its long-lasting immunity, the prevention of reinfection of the digestive tract, and the lower cost of administering the vaccine orally because sterile syringes and needles are not necessary. However, a major disadvantage is that it cannot be used for patients with compromised immune systems because it is a live virus and can cause disease in these patients. It also cannot be used by those in close contact with immunocompromised patients because the live virus in the vaccine can be shed in the faeces of those who ingest it, and can possibly be transmitted to the immunocompromised patient. Another disadvantage of the Sabin oral vaccine is that those who have an enterovirus infection of the gastrointestinal tract when taking the oral vaccine may not develop the immune response. Clearly, both vaccines have their advantages and disadvantages with regard to relative safety and cost.
📝 Odia Translation (ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)
ୟୁନିଟ୍ IV
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି (Warm up)
ଡକ୍ଟର ଜୋନାସ୍ ସାଲ୍କ ପୋଲିଓ ପାଇଁ ଏକ ଟିକା ବିକଶିତ କରିବାରେ ଅଗ୍ରଣୀ ବା ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ (pioneer) ଥିଲେ। ପାଠ୍ୟର ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅଂଶକୁ ପଢ଼ନ୍ତୁ ଏବଂ ପୋଲିଓ ଟିକା ବିକାଶ ପାଇଁ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଅବଦାନକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ:
ମୂଳ ପାଠ (The Text)
ଡକ୍ଟର ଜୋନାସ୍ ସାଲ୍କ ଇମ୍ୟୁନୋଲୋଜି (immunology - ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ବିଜ୍ଞାନ) ଅଧ୍ୟୟନ କରି ତାଙ୍କର ଡାକ୍ତରୀ ଗବେଷଣା ଜୀବନ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ୧୯୪୭ ମସିହାରେ, ପିଟ୍ସବର୍ଗ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଥିବାବେଳେ ସେ ପୋଲିଓ ଭୂତାଣୁ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ୧୯୪୯ ମସିହାରେ ତାଙ୍କ ଗବେଷଣାକୁ ବହୁତ ସାହାଯ୍ୟ ମିଳିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଗବେଷଣା ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟତଃ ମାଙ୍କଡ଼ମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ, ସେଲ୍ କଲ୍ଚର୍ (କୃତ୍ରିମ କୋଷରେ) ପୋଲିଓ ଭୂତାଣୁ ବଢ଼ାଇବାର ଏକ ପଦ୍ଧତି ଆବିଷ୍କୃତ ହେଲା। ଏକ ଟିକାରେ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ, ସାଲ୍କଙ୍କୁ ଏହି ଭୂତାଣୁଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ କରିବାର ଏକ ଉପାୟ ଖୋଜିବାକୁ ପଡିଥିଲା ଯାହାଦ୍ୱାରା ସେଗୁଡ଼ିକ କମ୍ ସଂକ୍ରାମକ ହେବେ। ୧୯୫୨ ମସିହାରେ, ସାଲ୍କ ମାଙ୍କଡ଼ର କିଡନୀ (ବୃକକ) କୋଷରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥିବା ତିନି ପ୍ରକାରର ଭୂତାଣୁର ମିଶ୍ରଣ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ସଫଳ ଟିକା ବିକଶିତ କରିବାରେ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତି ହୋଇଥିଲେ। ସେ ଫର୍ମାଲିନ୍ ନାମକ ଏକ ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ବ୍ୟବହାର କରି ଏକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ବିକଶିତ କରିଥିଲେ, ଯାହା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂତାଣୁକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ (inactivated) କରିଦେଇଥିଲା।
ଏହା ପରେ ୧୯୫୪ ମସିହାରେ ଆମେରିକା ଏବଂ କାନାଡାର କିଛି ଅଂଶରେ କ୍ଲିନିକାଲ୍ ପରୀକ୍ଷଣରେ ଟିକାର ବ୍ୟାପକ ପରୀକ୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ପରୀକ୍ଷଣର ପରିସର ଡାକ୍ତରୀ ଇତିହାସରେ ଅଭୂତପୂର୍ବ (unprecedented) ଥିଲା। ଏହାର ଫଳାଫଳ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଥିଲା। ଟିକା ନେଇଥିବା ପରୀକ୍ଷଣ ଗୋଷ୍ଠୀଗୁଡ଼ିକରେ ପୋଲିଓ ରୋଗୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ହ୍ରାସ ପାଇଲା। ୧୯୫୫ ମସିହାରେ, ସରକାର ଆମ ଦେଶର ପିଲାମାନଙ୍କୁ ଟିକା ବଣ୍ଟନ କରିବା ପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ଅନୁମତି ପ୍ରଦାନ କଲେ। କିନ୍ତୁ, ମୂଳ ସାଲ୍କ ଟିକା ସହିତ ଗୋଟିଏ ସମସ୍ୟା ଥିଲା। ବାସ୍ତବରେ ଏହି ଟିକା ଯୋଗୁଁ ୨୬୦ ଜଣ ପୋଲିଓରେ ଆକ୍ରାନ୍ତ ହେଲେ, ଯେଉଁଥିରେ ୧୦ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ଥିଲା। ସମସ୍ୟାର କାରଣ ଖୋଜିବାରୁ ଜଣାପଡିଲା ଯେ କିଛି ଭୂତାଣୁ କଣିକା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ହୋଇନଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଖୁବ୍ ଶୀଘ୍ର ସୁଧାରି ନିଆଗଲା। ସେବେଠାରୁ ଏହି ଟିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ହୋଇପାରିଛି, ଯାହାର ସୁରକ୍ଷା ହାର ୭୦ ରୁ ୯୦ ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି।
୧୯୫୭ ମସିହାରେ, ମୃତ ଭୂତାଣୁ ବ୍ୟବହାର ହୋଇଥିବା ସାଲ୍କ ଟିକାରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ପ୍ରୟାସରେ, ଆଲବର୍ଟ ବ୍ରୁସ୍ ସାବିନ୍ ଏକ ଜୀବିତ, ମୌଖିକ (oral - ପାଟି ବାଟେ ଦିଆଯାଉଥିବା) ଟିକାର ପରୀକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ କଲେ ଯେଉଁଥିରେ ଭୂତାଣୁର ସଂକ୍ରାମକ ଅଂଶକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ବା ଦୁର୍ବଳ (attenuated) କରାଯାଇଥିଲା। ଏହି ଟିକା ୧୯୬୩ ମସିହାରେ ବ୍ୟବହାର ପାଇଁ ଉପଲବ୍ଧ ହେଲା। ସାଲ୍କ ଟିକା (ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ୍) ଗୋଟିଏ ମାସର ବ୍ୟବଧାନରେ ଦୁଇଟି ଇଣ୍ଟ୍ରାମସ୍କୁଲାର୍ (ମାଂସପେଶୀରେ ଦିଆଯାଉଥିବା) ଇଞ୍ଜେକ୍ସନ୍ ଆକାରରେ ଦିଆଯାଏ ଏବଂ ପ୍ରତି ୫ ବର୍ଷରେ ବୁଷ୍ଟର୍ ଆବଶ୍ୟକ କରେ। ଯେହେତୁ ଏହାକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ କରାଯାଇଥାଏ, ସେଥିପାଇଁ ଏହି ଟିକା ସେହିମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିରାପଦ ଯେଉଁମାନଙ୍କର ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଦୁର୍ବଳ (compromised) ଥାଏ। ସାବିନ୍ ଓରାଲ୍ (ମୌଖିକ) ଟିକା ଜୀବନର ପ୍ରଥମ ଦୁଇ ବର୍ଷରେ ତିନୋଟି ଡୋଜ୍ରେ ଦିଆଯାଏ, ଏବଂ ପିଲାଟି ସ୍କୁଲ୍ ଯିବା ଆରମ୍ଭ କଲେ ଏକ ବୁଷ୍ଟର୍ ଦିଆଯାଏ। ରୋଗୀ ଯଦି ପୋଲିଓ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ନଆସେ କିମ୍ବା ଏକ ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ଥିବା ଅଞ୍ଚଳକୁ (endemic region) ଯାତ୍ରା ନକରେ, ତେବେ ଅଧିକ ବୁଷ୍ଟର୍ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ।
ଏକ ଜୀବିତ, ମୌଖିକ ଟିକାର ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକ ହେଲା ଏହାର ଦୀର୍ଘସ୍ଥାୟୀ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି, ହଜମ ପ୍ରଣାଳୀର ପୁନଃ-ସଂକ୍ରମଣର ନିବାରଣ ଏବଂ ପାଟି ବାଟେ ଦେବା କାରଣରୁ ଏହାର ଖର୍ଚ୍ଚ କମ୍, କାରଣ ଏଥିରେ ଜୀବାଣୁମୁକ୍ତ (sterile) ସିରିଞ୍ଜ ଏବଂ ଛୁଞ୍ଚିର ଆବଶ୍ୟକତା ନଥାଏ। ତଥାପି, ଏହାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଅସୁବିଧା ହେଉଛି ଯେ ଏହାକୁ ଦୁର୍ବଳ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ କାରଣ ଏହା ଏକ ଜୀବିତ ଭୂତାଣୁ ଏବଂ ଏହି ରୋଗୀମାନଙ୍କଠାରେ ରୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି କମ୍ ଥିବା ରୋଗୀଙ୍କ ନିକଟ ସଂସ୍ପର୍ଶରେ ଆସୁଥିବା ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହାକୁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ ନାହିଁ କାରଣ ଯେଉଁମାନେ ଏହାକୁ ଖାଆନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ ମଳରେ ଟିକାରେ ଥିବା ଜୀବିତ ଭୂତାଣୁ ବାହାରିପାରେ (shed), ଏବଂ ସମ୍ଭବତଃ ସେହି ଦୁର୍ବଳ ରୋଗୀଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମିତ କରିପାରେ। ସାବିନ୍ ମୌଖିକ ଟିକାର ଆଉ ଏକ ଅସୁବିଧା ହେଉଛି ଯେ ମୌଖିକ ଟିକା ନେବା ସମୟରେ ଯଦି କାହାର ପାକସ୍ଥଳୀ ଓ ଅନ୍ତନଳୀରେ (gastrointestinal tract) ଆଗରୁ କୌଣସି ଏଣ୍ଟେରୋଭାଇରସ୍ ସଂକ୍ରମଣ ଥାଏ, ତେବେ ତାଙ୍କଠାରେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବିକଶିତ ନହୋଇପାରେ। ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ, ଆପେକ୍ଷିକ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଖର୍ଚ୍ଚ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଉଭୟ ଟିକାର ନିଜର ସୁବିଧା ଏବଂ ଅସୁବିଧା ରହିଛି।
📚 Comprehensive Difficult Word Meanings (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଠିନ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ)
| English Word/Phrase | Odia Meaning | Context / Explanation |
|---|---|---|
| Pioneer | ଅଗ୍ରଣୀ / ପଥପ୍ରଦର୍ଶକ | A person who is among the first to explore or settle a new country or area of knowledge. |
| Immunology | ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ବିଜ୍ଞାନ | The branch of medicine and biology concerned with immunity. |
| Inactivated | ନିଷ୍କ୍ରିୟ | Made inactive or inoperative (killing the virus for the vaccine). |
| Unprecedented | ଅଭୂତପୂର୍ବ / ଯାହା ପୂର୍ବରୁ କେବେ ହୋଇନାହିଁ | Never done or known before. |
| Spectacularly | ଚମତ୍କାର ଭାବରେ | In a very impressive or dramatic way. |
| Induced | ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା | Brought about or caused. |
| Attenuated | ଦୁର୍ବଳ କରାଯାଇଥିବା | Reduced in force, effect, or value (making the live virus harmless). |
| Intramuscular | ମାଂସପେଶୀ ମଧ୍ୟରେ | Situated or taking place within, or administered into, a muscle. |
| Compromised | ଦୁର୍ବଳ (ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି) | Having an impaired immune system. |
| Endemic region | ସ୍ଥାନୀୟ ପ୍ରାଦୁର୍ଭାବ ଅଞ୍ଚଳ | A region where a disease is regularly found among particular people. |
| Sterile | ଜୀବାଣୁମୁକ୍ତ | Free from bacteria or other living microorganisms. |
| Shed | ନିର୍ଗତ ହେବା / ବାହାରିବା | To release or give off (like a virus leaving the body in feces). |
| Gastrointestinal tract | ପାକସ୍ଥଳୀ ଏବଂ ଅନ୍ତନଳୀ | The organ system that takes in food, digests it, and expels waste. |
Unit V
Warm up
Do you know the WHO? The World Health Organization (WHO) is a specialized agency of the United Nations (UN) that is concerned with international public health. Read the following unit of the text and note the contributions of the WHO for the eradication of poliomyelitis from the entire world :
The Text
The debate between safety and cost will continue, but we are fortunate to have two good alternatives to choose from. Both vaccines are currently in use throughout the world. In the United States, the Sabin vaccine is used almost exclusively. In other countries, the Salk vaccine is preferred. Research continues to improve these vaccines. More effective culturing and purification techniques have been developed, allowing the vaccines to induce higher levels of antibody formation.
In the exciting research field of recombinant biotechnology, scientists are also attempting genetic alteration of the poliovirus. Researchers are using Escherichia coli (a common bacterium that inhabits the gastrointestinal tract of humans) as a host for bacterial gene cloning. Work is being done to take the genes of poliovirus which code for the synthesis of the viral capsid (the protein coat of a virus particle) and to combine it with E.coli‘s genes. The E. coli can then synthesize viral capsid proteins to be used in making a vaccine. This latter approach eliminates any possibility of the virus infecting the vaccinated patient because the vaccine contains only a part of the virus, excluding potentially dangerous content.
The discovery and use of polio vaccines has all but eliminated polio in the Americas. In 1960, there were 2,525 cases of paralytic polio in the United States. By 1965, there were 61. Between 1980 and 1990, cases averaged 8 per year, and most of those were induced by vaccination! There has not been a single case of polio caused by the wild virus since 1979, with a rare case reported each year from persons coming into the country carrying the virus. In 1994, polio was declared eradicated in all of the Americas.
In 1988, the World Health Organization set a goal of eradication of poliomyelitis from the entire world by the year 2000. This is theoretically possible since the poliovirus is found only in humans, and humans can be immunized. Smallpox was the first disease in history to be eradicated. It seems likely that polio could follow in its footsteps.
📝 Odia Translation (ଓଡ଼ିଆ ଅନୁବାଦ)
ୟୁନିଟ୍ V
ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି (Warm up)
ଆପଣ ଡବ୍ଲୁ.ଏଚ.ଓ. (WHO) ବିଷୟରେ ଜାଣନ୍ତି କି? ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ (World Health Organization - WHO) ହେଉଛି ମିଳିତ ଜାତିସଂଘର (UN) ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ସଂସ୍ଥା ଯାହା ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଜନସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସହିତ ଜଡିତ। ପାଠ୍ୟର ନିମ୍ନଲିଖିତ ଅଂଶକୁ ପଢ଼ନ୍ତୁ ଏବଂ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରୁ ପୋଲିଓମାଇଲାଇଟିସ୍ର ମୂଳୋତ୍ପାଟନ (eradication) ପାଇଁ WHO ର ଅବଦାନକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରନ୍ତୁ:
ମୂଳ ପାଠ (The Text)
ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟରେ ବିତର୍କ ଜାରି ରହିବ, କିନ୍ତୁ ଆମେ ଭାଗ୍ୟବାନ ଯେ ଆମ ପାଖରେ ବାଛିବା ପାଇଁ ଦୁଇଟି ଭଲ ବିକଳ୍ପ ଅଛି। ଉଭୟ ଟିକା (ସାଲ୍କ ଏବଂ ସାବିନ୍) ବର୍ତ୍ତମାନ ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଛି। ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ଆମେରିକାରେ, ପ୍ରାୟତଃ କେବଳ ସାବିନ୍ ଟିକା ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଅନ୍ୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ, ସାଲ୍କ ଟିକାକୁ ଅଧିକ ପସନ୍ଦ କରାଯାଏ। ଏହି ଟିକାଗୁଡ଼ିକରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ପାଇଁ ଗବେଷଣା ଜାରି ରହିଛି। ଅଧିକ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ କଲ୍ଚରିଂ (ଭୂତାଣୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା) ଏବଂ ବିଶୋଧନ ପ୍ରଣାଳୀ (purification techniques) ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଟିକାଗୁଡ଼ିକ ଶରୀରରେ ଉଚ୍ଚ ସ୍ତରର ଆଣ୍ଟିବଡି ଗଠନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛି।
ରିକମ୍ବିନାଣ୍ଟ ବାୟୋଟେକ୍ନୋଲୋଜିର (recombinant biotechnology) ରୋମାଞ୍ଚକର ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ, ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ପୋଲିଓ ଭୂତାଣୁର ଜେନେଟିକ୍ ପରିବର୍ତ୍ତନ (genetic alteration) ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୟାସ କରୁଛନ୍ତି। ଗବେଷକମାନେ ଇସ୍ଚେରିଚିଆ କୋଲାଇ କିମ୍ବା ଇ. କୋଲାଇ (Escherichia coli - ଏକ ସାଧାରଣ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆ ଯାହା ମଣିଷର ପାକସ୍ଥଳୀ ଓ ଅନ୍ତନଳୀରେ ବାସ କରେ) କୁ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆଲ୍ ଜିନ୍ କ୍ଲୋନିଂ ପାଇଁ ଏକ ଆଶ୍ରୟଦାତା (host) ଭାବରେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି। ପୋଲିଓ ଭୂତାଣୁର ଯେଉଁ ଜିନ୍ଗୁଡ଼ିକ ଭାଇରାଲ୍ କ୍ୟାପସିଡ୍ (ଏକ ଭୂତାଣୁ କଣିକାର ପ୍ରୋଟିନ୍ ଆବରଣ) ର ସଂଶ୍ଳେଷଣ ବା ପ୍ରସ୍ତୁତି କରନ୍ତି, ସେହି ଜିନ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ବାହାର କରି ଇ.କୋଲାଇର ଜିନ୍ ସହିତ ମିଶାଇବା ପାଇଁ କାମ କରାଯାଉଛି। ତା'ପରେ ଏହି ଇ.କୋଲାଇ ଟିକା ତିଆରିରେ ବ୍ୟବହାର ହେବାକୁ ଥିବା ଭାଇରାଲ୍ କ୍ୟାପସିଡ୍ ପ୍ରୋଟିନ୍ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବ। ଏହି ପରବର୍ତ୍ତୀ ପ୍ରଣାଳୀଟି ଟିକା ନେଇଥିବା ରୋଗୀକୁ ଭୂତାଣୁ ସଂକ୍ରମଣ କରିବାର ସମସ୍ତ ସମ୍ଭାବନାକୁ ଦୂର କରିଦିଏ କାରଣ ଏହି ନୂଆ ଟିକାରେ ଭୂତାଣୁର କେବଳ ଗୋଟିଏ ଅଂଶ ଥାଏ ଏବଂ ଏଥିରେ କୌଣସି ବିପଜ୍ଜନକ ଉପାଦାନ ନଥାଏ।
ପୋଲିଓ ଟିକାର ଆବିଷ୍କାର ଏବଂ ବ୍ୟବହାର ଆମେରିକା ମହାଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ (the Americas) ପୋଲିଓକୁ ପ୍ରାୟତଃ ଦୂର କରିଦେଇଛି। ୧୯୬୦ ମସିହାରେ ଆମେରିକାରେ ୨,୫୨୫ ଟି ପକ୍ଷାଘାତ ପୋଲିଓ ମାମଲା ଥିଲା। ୧୯୬୫ ସୁଦ୍ଧା ଏହା ୬୧ କୁ ଖସି ଆସିଥିଲା। ୧୯୮୦ ରୁ ୧୯୯୦ ମଧ୍ୟରେ, ହାରାହାରି ବର୍ଷକୁ ୮ ଟି ମାମଲା ଆସୁଥିଲା, ଏବଂ ସେଥିମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ଟିକାକରଣ କାରଣରୁ ହିଁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା! ୧୯୭୯ ମସିହା ପରଠାରୁ ପ୍ରାକୃତିକ (wild) ଭୂତାଣୁ କାରଣରୁ ପୋଲିଓର ଗୋଟିଏ ବି ମାମଲା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିନାହିଁ, କେବଳ ପ୍ରତିବର୍ଷ ବାହାର ଦେଶରୁ ଭୂତାଣୁ ବହନ କରି ଆସୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିବିଶେଷଙ୍କଠାରୁ ଗୋଟିଏ ଦୁଇଟି ବିରଳ ମାମଲା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି। ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ସମଗ୍ର ଆମେରିକା ମହାଦେଶରେ ପୋଲିଓକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଳୋତ୍ପାଟନ ହୋଇଥିବାର ଘୋଷଣା କରାଯାଇଥିଲା।
୧୯୮୮ ମସିହାରେ, ବିଶ୍ୱ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସଂଗଠନ ୨୦୦୦ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରୁ ପୋଲିଓମାଇଲାଇଟିସ୍ ମୂଳୋତ୍ପାଟନ କରିବାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ସ୍ଥିର କରିଥିଲା। ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ (theoretically) ଏହା ସମ୍ଭବ ଅଟେ କାରଣ ପୋଲିଓ ଭୂତାଣୁ କେବଳ ମଣିଷଠାରେ ଦେଖାଯାଏ, ଏବଂ ମଣିଷମାନଙ୍କୁ ଟିକା ଦେଇ ସୁରକ୍ଷିତ କରାଯାଇପାରିବ। ଇତିହାସରେ ବସନ୍ତ ରୋଗ (Smallpox) ପ୍ରଥମ ରୋଗ ଥିଲା ଯାହାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପେ ମୂଳୋତ୍ପାଟନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏହା ସମ୍ଭବ ମନେହୁଏ ଯେ ପୋଲିଓ ମଧ୍ୟ ଏହାର ପଦାଙ୍କ ଅନୁସରଣ କରିବ (ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ମଧ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଳୋତ୍ପାଟନ ହୋଇଯିବ)।
📚 Comprehensive Difficult Word Meanings (ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ କଠିନ ଶବ୍ଦର ଅର୍ଥ)
| English Word/Phrase | Odia Meaning | Context / Explanation |
|---|---|---|
| Purification techniques | ବିଶୋଧନ ପ୍ରଣାଳୀ | Methods used to remove impurities or dangerous elements from the vaccine. |
| Recombinant biotechnology | ରିକମ୍ବିନାଣ୍ଟ ବାୟୋଟେକ୍ନୋଲୋଜି | A technology that involves combining genetic material from multiple sources. |
| Genetic alteration | ଜେନେଟିକ୍ (ଜିନ୍ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ) ପରିବର୍ତ୍ତନ | Modifying the DNA/RNA genes of the virus. |
| Host | ଆଶ୍ରୟଦାତା | An animal or plant on or in which a parasite or commensal organism lives. |
| Cloning | କ୍ଲୋନିଂ / ହୁବହୁ ନକଲ ତିଆରି କରିବା | Making an identical copy of a gene or organism. |
| Synthesis | ସଂଶ୍ଳେଷଣ / ପ୍ରସ୍ତୁତି | The production of chemical compounds by reaction from simpler materials. |
| Viral capsid | ଭାଇରାଲ୍ କ୍ୟାପସିଡ୍ (ପ୍ରୋଟିନ୍ ଆବରଣ) | The protein shell of a virus. |
| Wild virus | ପ୍ରାକୃତିକ ଭୂତାଣୁ | The naturally occurring form of a virus (as opposed to vaccine-derived). |
| Eradication | ମୂଳୋତ୍ପାଟନ | The complete destruction or elimination of something (like a disease). |
| Theoretically | ତାତ୍ତ୍ୱିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ | According to the assumed facts and scientific theory, even if not yet practically proven. |
| Immunized | ଟିକା ଦିଆଯାଇ ସୁରକ୍ଷିତ କରାଯିବା | Made resistant to a particular infectious disease or pathogen. |
| Smallpox | ବସନ୍ତ ରୋଗ | An acute contagious viral disease, with fever and pustules (now eradicated). |
| Follow in its footsteps | ପଦାଙ୍କ ଅନୁସରଣ କରିବା | To achieve the same success or follow the same path as something before it. |